κύριε Υπουργέ,
Είναι κοινός τόπος πως το έργο της κατασκευής του αυτοκινητόδρομου της Ιονίας Οδού είναι το σημαντικότερο και κομβικότερο έργο με οφέλη που εξακτινώνονται στην οικονομική, τουριστική και κοινωνική ανάπτυξη όχι μόνο για την Δυτική Ελλάδα, αλλά για μια πολύ ευρύτερη περιοχή. Πρόκειται για το έργο – καταλύτη που αίρει την απομόνωση της Δυτικής Ελλάδας και της Ηπείρου διασφαλίζοντας την επικοινωνία με την Πελοπόννησο και (μέσω της Εγνατίας) με την υπόλοιπη Ελλάδα και επιπλέον θα δώσει τη δυνατότητα σύνδεσης με τις χώρες των Βαλκανίων, αποτελώντας έναν πολλά υποσχόμενο οικονομικό και πολιτισμικό δίαυλο σύνδεσης με τις αγορές της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης.
Παρά την πανθομολογούμενη και πολυδιάστατη αναπτυξιακή αξία του έργου, δυστυχώς παρουσιάζονται χαρακτηριστικές δυσχέρειες στην υλοποίησή του.
Ειδικότερα, τα κυριότερα προβλήματα που παρατηρούνται στην πορεία εξέλιξης του έργου είναι:
1. Μεγάλη καθυστέρηση στη διαδικασία των απαλλοτριώσεων. Οι προσήκουσες διαδικασίες εμπλέκουν τις υπηρεσίες μεγάλου αριθμού υπουργείων, κεντρικών και περιφερειακών βαθμίδων αλλά και ιδιωτικών συμφερόντων, με αποτέλεσμα τη χαρακτηριστική αναβλητικότητα στην πραγματοποίηση των απαλλοτριώσεων.
2. Μεγάλες καθυστερήσεις εκ μέρους του Δημοσίου τόσο στην οριστικοποίηση των μελετών όσο και στην έγκριση κάθε είδους αδειοδοτήσεων (λατομείων, εργοταξίων, δικτύων κοινής ωφέλειας).
3. Καθυστέρηση στην τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων τροποποίησης μελετών (εναλλακτική χάραξη του έργου σε συγκεκριμένες θέσεις). Αξίζει να τονιστεί εδώ η σύμφωνη με λόγους περιβαλλοντολογικούς, αισθητικής και τεχνικής ασφάλειας αναγκαιότητα για την τροποποίηση της σχετικής μελέτης και την κατασκευή σήραγγας στη θέση Κλόκοβα.
4. Ο Παραχωρησιούχος σε πολλές περιπτώσεις έχει επιδείξει βραδύτητα στην ολοκλήρωση και παράδοση των μελετών.
Ειδικότερα για τον οδικό άξονα “Αμβρακία- Άκτιο”, το Ελεγκτικό Συνέδριο επικύρωσε τη σύμβαση του έργου και παρακαλούμε να επισπευστεί η εγκατάσταση του αναδόχου για την υλοποίηση του έργου.
Επιπλέον, αιτούμεθα τον ορισμό συνάντησης μαζί σας με την παρουσία των κ.κ. Νομαρχών Πρεβέζης και Λευκάδος στην οποία θα αναπτυχθεί ο αναπτυξιακός ρόλος του συγκεκριμένου έργου σε συνδυασμό με την Ιόνια Οδό και τα υπόλοιπα δορυφορικά έργα μεταφορών της περιοχής (Λευκάδα- Άκτιο, συνδέσεις του Δυτικού Άξονα με Πλατυγιάλι- Μύτικα- Πάλαιρο- Λευκάδα, Μεσολόγγι, διευρωπαϊκό οδικό δίκτυο Αγρίνιο- Καρπενήσι- Λαμία, σύνδεση Αγγελοκάστρου με το Αγρίνιο). Πρόκειται για άξονες τοπικού και υπερτοπικού χαρακτήρα που θα συνδέσουν άμεσα τα κέντρα οικιστικής ανάπτυξης και τους διαθέσιμους αναπτυξιακούς πόρους και παραγωγικές υποδομές, καθιστώντας το λειτουργικό και πλήρως αξιοποιήσιμο για την περιοχή και τη χώρα.
Κύριε Υπουργέ,
Κρίνεται αυτονόητα επιτακτική η ολοκλήρωση της κατασκευής της Ιονίας Οδού, εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, με γνώμονα την ασφάλεια και τη λειτουργικότητα του έργου, το οποίο δύναται να αποτελέσει σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης, τοπικής αλλά και εθνικής εμβέλειας. Θεωρούμε βέβαιο ότι θα ανταποκριθείτε θετικά στο ανωτέρω αίτημα και θα σταθείτε αρωγός στις προσπάθειές μας για την ολοκλήρωση αυτού του Εθνικής σημασίας έργου.
ΜΕ ΕΚΤΙΜΗΣΗ,
ΘΥΜΙΟΣ Ν. ΣΩΚΟΣ
ΝΟΜΑΡΧΗΣ ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ
ΚΟΙΝ.:
1.κο Θάνο Μωραίτη
Υφυπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας
και Κλιματικής Αλλάγής
2.κο Κων/νο Αραβανή, Νομάρχη Λευκάδας
3.κο Βασίλη Ιωάννου, Νομάρχη Πρέβεζας
Το σκάνδαλο της αποικιοκρατικής σύμβασης των 2,7 δισ. ευρώ της κυβέρνησης της Ν.Δ. υπέρ ισπανικού ομίλου για την κατασκευή 145 χλμ. αυτοκινητοδρόμου «Αντίρριο – Ιωάννινα» (Ιόνια Οδός), που σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα κατασκευών δεν στοιχίζει πάνω από 800 εκατ. ευρώ. Η μεγαλύτερη απάτη στη διακυβέρνηση της Ν.Δ. που κύρωσε σιωπηρά στη Βουλή το Μάρτιο 2007.
Ενώ η προσοχή του κόσμου και των ΜΜΕ εκείνο το δίμηνο έχει επικεντρωθεί στο θέμα των ομολόγων, ο κ. Σουφλιάς υπέγραψε αθόρυβα και έστειλε για κύρωση στη Βουλή την αποικιοκρατική Σύμβαση Παραχώρησης για την κατασκευή της Ιόνιας Οδού, που αποτελεί το μεγαλύτερο σκάνδαλο δισεκατομμυρίων ευρώ χωρίς προηγούμενο στη θητεία της προηγούμενης κυβέρνησης.
Η Σύμβαση Παραχώρησης υπεγράφη στις 19 Δεκεμβρίου 2006 από τον κ. Σουφλιά και την Παραχωρησιούχο εταιρεία «ΝΕΑ ΟΔΟΣ» Α.Ε. και η κύρωση από την Βουλή έγινε στις 12.3.2007.
Μέτοχοι της ΝΕΑΣ ΟΔΟΥ είναι οι:
- Cintra Concessiones SA Μαδρίτης 33,34%,
- ΓΕΚ Αθηνών 33,33%,
- ACS Servicios y Concessiones SL Μαδρίτης 23%,
- Dragados SA 9% και
- Iridium Concessiones 1,33%).
Ποιο είναι όμως το πραγματικό κατασκευαστικό έργο που αναλαμβάνει ο Παραχωρησιούχος και η σκανδαλώδης μεταβίβαση των 186 χλμ. του ΠΑΘΕ που του παραδίδει δωρεάν η κυβέρνηση;
Ο αυτοκινητόδρομος (μελέτη – κατασκευή) αφορά το «Αντίρριο – Ιωάννινα» μήκους 196 χλμ., από τα οποία το Δημόσιο κατασκευάζει ήδη για να παραδώσει δωρεάν στον Παραχωρησιούχο, τα τμήματα των παρακάμψεων Αγρινίου και Άρτας μήκους 51,0 χλμ. Συνεπώς απομένει κατασκευή 145 χλμ. από τον Παραχωρησιούχο. Η κυβέρνηση εκχωρεί χωρίς κανένα λόγο που να τον δικαιολογεί, δωρεάν το τμήμα ΠΑΘΕ Μεταμόρφωση – Σκάρφεια 175 χλμ. και τον συνδετήριο κλάδο Σχηματάρι – Χαλκίδα 11 χλμ. που τελειοποιούνται με δαπάνες του Έλληνα φορολογούμενου (περάτωση της παράκαμψης Αγ. Κων/νου – Καμμένων Βούρλων 21 χλμ. και του τμήματος Σχηματάρι – Χαλκίδα). Ο Παραχωρησιούχος απλώς θα εισπράττει τα διόδια για τα 30 έτη της περιόδου της παραχώρησης.
Η μόνη κατασκευαστική υποχρέωση του Παραχωρησιούχου είναι να προβεί σε βελτιώσεις στο τμήμα Ριτσώνα – Θήβα (διαπλάτυνση και διαχωριστικό για 15 χλμ.) και κατασκευή 6,5 χλμ. στην Υλίκη (για βελτίωση της οδικής ασφάλειας).
Η ύποπτη απόκρυψη του κόστους του έργου.
Περιέργως, στα 37 άρθρα της Σύμβασης Παραχώρησης (ΣΠ) δεν αναφέρεται πουθενά το κόστος του έργου παρότι είναι αυτονόητο ότι, στις συμβάσεις κατασκευής δημοσίων / ιδιωτικών έργων (και κατοικιών) οι συμβαλλόμενοι ως πρωταρχικό όρο ορίζουν το τίμημα της κατασκευής έστω και με απόκλιση λόγω απρόβλεπτων παραγόντων.
Στην παρούσα περίπτωση δεν υπάρχει διάταξη για το τίμημα / κόστος του έργου, αλλά μία διάταξη, το άρθρο 7 «Χρηματοδότηση του Έργου» της ΣΠ, που αναφέρει ότι το Δημόσιο θα καταβάλει Χρηματοδοτική Συμβολή 330.000.000 ευρώ και ο Παραχωρησιούχος «ΝΕΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.» δεσμευτική δαπάνη (επένδυση) 192.230.019 ευρώ. Γίνεται επίσης αναφορά σε Δανειακές Συμβάσεις του Παραχωρησιούχου με τράπεζες, χωρίς να διευκρινίζονται τα ποσά, ενώ επί πλέον στο Άρθρο 18.6 της ΣΠ γίνεται αναφορά σε συμπληρωματικές εργασίες που δύναται να φθάσουν μέχρι και το 50% του τιμήματος μελετών – κατασκευών του έργου.
Όμως δεν υπάρχει τίμημα μελετών – κατασκευής στην Σύμβαση Παραχώρησης ή τον Νόμο που την κυρώνει πέραν της αναφοράς των 1481 εκατ. ευρώ που αναφέρει η αιτιολογική έκθεση.
Η κυβέρνηση συμφώνησε να διατεθούν στον Παραχωρησιούχο 1,8 δισ. ευρώ, ενώ το έργο δεν στοιχίζει πάνω από 800 εκατ. ευρώ!
Στην εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ» της 8 Απριλίου 2007, ο πρόεδρος της Τ.Ε.Ο. Α.Ε. (Ταμείο Εθνικής Οδοποιίας) κ. Παναγιώτης Δελημήτσος (πρωην βουλευτής και υπουργός της Ν.Δ. την περίοδο 1990-1993), αναφέρεται σε 150.000.000 ευρώ ετήσια έσοδα διοδίων (με το άρθρο 2 του Νόμου κύρωσης της ΣΠ, η Τ.Ε.Ο. Α.Ε. μεταβιβάζει άνευ ανταλλάγματος την ΠΑΘΕ μέσω του Δημοσίου στον Παραχωρησιούχο). Τα παραχωρούμενα στην «ΝΕΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.» τμήματα της ΠΑΘΕ υπολογίζεται ότι έχουν ετήσια είσπραξη 60.000.000 ευρώ που σημαίνει στα 6 έτη κατασκευής μία δεύτερη χρηματοδοτική συμβολή του Δημοσίου 360.000.000 ευρώ. Επιπλέον, ο Παραχωρησιούχος θα εισπράττει σταδιακά διόδια πριν την λήξη της κατασκευαστικής περιόδου των 72 μηνών, με την έναρξη παράδοσης των διαφόρων τμημάτων του τμήματος «Αντίρριο – Ιωάννινα».
Στα ψιλά γράμματα (άνευ νομικής αξίας) της αιτιολογικής έκθεσης του σχεδίου νόμου κύρωσης της Σύμβασης, στο επεξηγηματικό σημείο στ΄, αναφέρεται αόριστα ότι το συνολικό κόστος του έργου (μελέτες – κατασκευές) θα είναι 1.481.500.000 ευρώ χωρίς να εξηγείται πώς συντίθεται το ποσό αυτό, δηλαδή πόσο κοστίζουν οι μελέτες και καθένα από τα έργα που ορίζει το Άρθρο 4 της ΣΠ!
- Αντίρριο – Νότιο άκρο παράκαμψης Αγρινίου (42,9 χλμ.),
- Βόρειο άκρο παράκαμψης Αγρινίου – Νότιο άκρο παράκαμψης Άρτας (53 χλμ.),
- Βόρειο άκρο παράκαμψης Άρτας – Ιωάννινα (50 χλμ.),
- Βελτίωση Ριτσώνα – Θήβα (15 χλμ.),
- Κατασκευή στην Υλίκη (6,5 χλμ.).
Στο ίδιο σημείο αναφέρεται, ότι οι δαπάνες του Παραχωρησιούχου (δάνεια, ίδια κεφάλαια και έσοδα στην διάρκεια κατασκευής από την παράδοση τμημάτων (θα είναι 1.151.500.000 ευρώ που σημαίνει ότι εάν αφαιρεθούν τα 192.230.019 ευρώ ίδια κεφάλαια (βλέπε ανωτέρω) προκύπτουν περίπου 959.000.000 ευρώ δάνεια και έσοδα. Είναι αυτονόητο ότι τα δάνεια (που προφανώς είναι το μείζον μέρος των 959 εκατ. ευρώ) θα αποπληρωθούν από τους χρήστες στα 25 έτη εκμετάλλευσης με την επιβολή πολύ ακριβών διοδίων που ορίζει από τώρα η ΣΠ. Αυτό συνέβη με το αεροδρόμιο των Σπάτων όπου οι κατασκευαστές σύναψαν δάνειο 1.000.000.000 ευρώ και εν συνεχεία επέβαλαν πανάκριβες χρεώσεις στους χρήστες.
Συνάγεται ότι για την κατασκευή των ανωτέρω περίπου 146 χλμ. του α/κ «Αντίρριο – Ιωάννινα» συν την βελτίωση Ριτσώνα – Θήβα και την κατασκευή της Υλίκης θα δαπανηθούν:
192,230.000 ευρώ Ίδια κεφάλαια
959.000.000 ευρώ Δάνεια και έσοδα διοδίων
300.000.000 ευρώ Χρηματοδοτική Συμβολή του Δημοσίου
360.000.000 ευρώ Έσοδα ΠΑΘΕ
Σύνολο: 1.811.230.000 ευρώ
Στο μέτρο που στην κατασκευή του «Αντίρριο – Ιωάννινα» δεν υπάρχουν ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες ή τούνελ κλπ. η κυβέρνηση όφειλε να λάβει υπόψη το μέσο κόστος κατασκευής αυτοκινητοδρόμων της Ε.Ε. που κυμαίνεται γύρω στα 5 εκατ. ευρώ ανά χιλιόμετρο. Αυτό σημαίνει ότι το έργο θα στοιχίσει περίπου 765 εκατ. ευρώ (146 χλμ. κατασκευής συν 6,5 χλμ. στην Υλίκη). Στην έκδοση της ΕΕ του 2005 για τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών αναφέρεται π.χ. ότι η κατασκευή του νέου αυτοκινητοδρόμου (α/κ) Brno Τσεχίας – Vienna Αυστρίας μήκους 109 χλμ. έχει κόστος 643 εκατ., ευρώ δηλ. 5,8 εκατ. ανά χλμ. Η κατασκευή του α/κ Gdansk – Katowice στην Πολωνία μήκους 508 χλμ. στοιχίζει 2,75 δισ. ευρώ δηλ. 5,4 εκατ. ανά χλμ. Ο νέος α/κ Ιρλανδία – Ηνωμένο Βασίλειο μήκους 1510 χλμ. έχει κόστος 4,52 δισ. ευρώ δηλ. 2,99 εκατ. ευρώ ανά χλμ. (περιλαμβάνει αναβαθμίσεις και νέες χαράξεις κυρίως στην Ιρλανδία). Ακόμη και η Εγνατία (πολύ πιο δύσκολο έργο από το «Αντίρριο – Ιωάννινα» με τούνελ, γέφυρες σε υψηλά βουνά κ.λπ.) που κατασκευάζει το Δημόσιο με την κρατική Εγνατία Α.Ε. η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι τα 780 χλμ. της, στοιχίζουν 4,6 δισ. ευρώ δηλ. 5,9 εκατ. ευρώ ανά χλμ.
Σκανδαλώδης πρόβλεψη για αύξηση κατά 50% του κόστους του έργου που έτσι φθάνει τα 2,7 δισ. ευρώ!
Στο Άρθρο 18.6 της αποικιοκρατικής Σύμβασης Παραχώρησης υπάρχει δυνατότητα συμπληρωματικών έργων μέχρι και 50% του τιμήματος των μελετών – κατασκευών δηλ. το έργο μπορεί να φτάσει από το ήδη υπέρογκο ποσό των 1,8 δισ. στο αστρονομικό ύψος των 2,7 δισ. Ευρώ.
Υπάρχει σειρά κενών στη Σύμβαση Παραχώρησης και έντεχνες διατάξεις που επεξεργάσθηκε ο κ. Σουφλιάς που κάνουν πανεύκολη την χωρίς όριο υπερτιμολόγηση του έργου (δεν υπάρχουν μελέτες του ΥΠΕΧΩΔΕ βάσει των οποίων θα προκύπτουν οι δεσμευτικές δαπάνες κατασκευής που δεν θα ξεπερνούσαν τα 800 εκατ. ευρώ) έτσι οι Ισπανοί «επενδυτές» στο τέλος μπορούν εύκολα να ισχυρισθούν ότι το κόστος έφτασε τα 2,7 δισ. ευρώ όπως τους παρέχει τη δυνατότητα το Άρθρο 18.6. Τόσο η εμπειρία της κατασκευής του αεροδρομίου των Σπάτων, όσο και άλλων μεγάλων έργων έδειξε ότι όντως έγιναν οι τεράστιες υπερτιμολογήσεις βασιζόμενοι σε σχετικές διατάξεις (παράθυρα) των αντιστοίχων Συμβάσεων Παραχώρησης.
Κίνδυνος να μη χρηματοδοτηθεί το έργο από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τέλος, η Σύμβαση Παραχώρησης δεν αναφέρει πουθενά, όπως όφειλε, ότι η Παραχωρησιούχος εταιρεία «ΝΕΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.» οφείλει να έχει κοινωφελή αποστολή όπως επιβάλει το κοινοτικό δίκαιο με κίνδυνο να υπάρξει πρόβλημα στην καταβολή της επιδότησης των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών Ταμείων (75% της Χρηματοδοτικής Συμβολής του Δημοσίου 330.000.000 ευρώ). Ο Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά Ταμεία, στο άρθρο 27 παράγραφος 1 ορίζει ότι: «Σε περίπτωση που η εφαρμογή και η διαχείριση μέρους παρέμβασης έχουν ανατεθεί σε ενδιάμεσους φορείς σύμφωνα με το άρθρο 9, στοιχείο θ, οι εν λόγω ενδιάμεσοι φορείς πρέπει… να έχουν κοινωφελή αποστολή..».
Η «ΝΕΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.» είναι ενδιάμεσος φορέας με την έννοια του κοινοτικού κανονισμού διότι του έχει αναθέσει το έργο το Δημόσιο που θα εκτελέσουν κατασκευαστικές εταιρείες για λογαριασμό της «ΝΕΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.» τις οποίες επιλέγει η ίδια.