«Ο Αστακός»

του Παναγιώτη Ν. Μουρούκη

 

Ο Αστακός είναι μια όμορφη κωμόπολη στο νομό Αιτωλοακαρνανίας, χτισμένη στο βάθος του ομώνυμου κόλπου. Το όνομα Αστακός είναι γνωστό από αρχαιοτάτων χρόνων και το οφείλει, κατά μια εκδοχή, στα οστρακόδερμα που παλαιότερα υπήρχαν άφθονα στα νερά του, σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή έχει πάρει το όνομά του από το Βασιλιά Άστακο.

Ο Αστακός στη σημερινή του θέση άρχισε να κτίζεται μετά το 1821 από μερικές οικογένειες αγωνιστών του ΄21 και προυχόντων του Δραγαμέστου (σημερινό Καραϊσκάκη) που βρίσκεται στη θέση Αγία Παρασκευή κάτω από τον Άι-Λια, γιατί μόνο εκεί υπήρχε νερό.

Ο κόλπος του Αστακού ήταν εμπορικός-ναυτιλιακός κόμβος και τροφοδοτούσε όλο το Ξηρόμερο μέχρι το Αγρίνιο. Σε χρήση ήταν και το λιμάνι του Αγίου Παντελεήμονα στο δρόμο δεξιά για Αιτωλικό, όπου υπήρχαν από την εποχή της τουρκοκρατίας μεγάλες αποθήκες βαλανιδοκάρπου. Το 1905 η ναυαρχίδα του αγγλικού στόλου «ΒΙΚΤΟΡΙΑ» ερχόμενη στο Πλατυγιάλι κόλλησε στον ύφαλο Οξιά και έμεινε εκεί πολλά χρόνια ώσπου τη διέλυσαν τα κύματα.

Έτσι η περιοχή του Αστακού ήταν γνωστή στους μεγαλέμπορους και ναυτικούς της Αιτωλοακαρνανίας που όταν άρχισε η οίκηση του Αστακού πήγαν και αυτοί και έχτισαν τα πρώτα σπίτια. Πολλοί λοιπόν από τους πρώτους κατοίκους του Αστακού ήταν ευκατάστατοι κι έτσι η νέα πόλη αναπτύχθηκε σωστά και γρήγορα.

Επιπλέον εκτός από τον βαλανιδόκαρπο που εξαγόταν από το Πλατυγιάλι, έβγαζαν στην περιοχή Βελαώρα μάρμαρα με τα οποία είχε επενδυθεί το εσωτερικό της Τράπεζας της Ελλάδας στην Αθήνα, αίθουσα του Ξενοδοχείου Μεγάλη Βρετανία και άλλα μέγαρα.

Ο Αστακός λοιπόν προπολεμικά και πριν αρχίσει το μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα ήταν μια πλούσια μικρή κωμόπολη από τις ωραιότερες της Ελλάδας. Τα πρώτα σπίτια του Αστακού χτίστηκαν στις συνοικίες Λούτσαινα, Δημητρούλα, Χοβολιό, ενώ το κέντρο της πόλης άρχισε να χτίζεται αργότερα. Σπίτια έκτισαν μεγαλέμποροι και ναυτικοί από τα γύρω νησιά Κεφαλονιά, Ιθάκη, Κάλαμο, Καστό, Μεγανήσι. Έτσι, το 1862 ο Αστακός απόκτησε ένα σύγχρονο σχέδιο πόλης που ήταν μικρογραφία του σχεδίου της Πάτρας.

Πολλά νεοκλασικά σπίτια χτίστηκαν στον Αστακό σε διάφορους ρυθμούς και παρά την κάποια αλλοίωση τα τελευταία χρόνια που έχει επέλθει, η πόλη διατηρεί ακόμα και σήμερα τον παραδοσιακό της χαρακτήρα. Τα όμορφα αυτά νεοκλασικά σπίτια έχουν κηρυχθεί από την πολιτεία διατηρητέα.

Ο Αστακός σήμερα είναι η έδρα του Δήμου. Οι κάτοικοι ασχολούνται με το εμπόριο, τον τουρισμό, την κτηνοτροφία, ενώ πολλοί έχουν ακολουθήσει το επάγγελμα του ναυτικού.

Υπάρχει εμπορικό λιμάνι στο Πλατυγιάλι που ξεφορτώνουν πλοία με εμπορεύματα και έπειτα διανέμονται με νταλίκες σε όλη την Ελλάδα.